WF UŚ UŚ logo

HISTORIA

Logopedyczne studia w Uniwersytecie Śląskim

W 1993 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu zostało utworzone dwuletnie Podyplomowe Studium Logopedii z Glottodydaktyką i Terapią Pedagogiczną, którego kierownikiem została językoznawca prof. zw. dr. hab. Iwona Nowakowska-Kempna, następnie studiami kierował językoznawca dr hab. Robert Bońkowski. Od 2009 roku studia mają siedzibę w gmachu Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach na pl. Sejmu Śląskiego, a funkcję kierownika studiów pełni językoznawca, logopeda, terapeuta SI, adiunkt w KDJiLP, dr Olga Przybyla.

Zarówno wysoki poziom merytoryczny studiów, jak i duża liczba godzin przeznaczonych na praktyki laboratoryjne, wciąż staje się magnesem dla chętnych do uzyskania dyplomu logopedy. Do chwili obecnej kilkaset osób ukończyło studia. Absolwenci logopedycznych studiów UŚ znajdują zatrudnienie w różnorodnych placówkach oświatowych i placówkach ochrony zdrowia.

W ostatnich latach można doskonalić swoje kwalifikacje zawodowe na studiach z zakresu Nurologopedii oraz studiach z zakresu Surdologopedii. W ramach podnoszenia standardów kształcenia i doskonalenia umiejętności zawodowych współpracujemy z licznymi placówkami na terenie województwa śląskiego

Ponad dwudziestoletnia bogata tradycja podyplomowych studiów logopedycznych w Uniwersytecie Śląskim łączy się z wieloma wydarzeniami promującymi idee logopedycznej tradycji naukowo-badawczej oraz logopedycznej tradycji i kultury. W październiku 1997 roku z inicjatywy kierownika studiów podyplomowych, prof. zw. dr hab. Iwony Nowakowskiej-Kempnej odbyła się konferencja poświęcona pamięci ks. dra Stanisława Wilczewskiego oraz prof. dra Leona Kaczmarka nt. Logopedia jako nauka interdyscyplinarna – teoretyczna i stosowana. Czas naukowego spotkania zbiegł się z 75 rocznicą otwarcia przez ks. dra Stanisława Wilczewskiego oraz prof. dra Leona Kaczmarka Instytutu Fonetycznego w Katowicach – pierwszej poradni logopedycznej na Górnym Śląsku. Pokłosiem obrad konferencyjnych jest publikacja pod redakcją I. Nowakowskiej-Kempnej Logopedia jako nauka interdyscyplinarna – teoretyczna i stosowana wydana nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Śląskiego w 1998 r.

Zgodnie z kilkuletnią tradycją sięgającą 2008 roku są organizowane naukowe konferencje z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”:

  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2008r.;
  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2009r.;
  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2010 r.,;
  • Międzynarodowa Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2011r.;
  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2012r.;
  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2013r;
  • Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Osób Jąkających się z cyklu „Świat, który rozumie jąkanie”, 2014r;

Głównym celem konferencji zarówno o charakterze ogólnopolskim, jak i międzynarodowym jest podnoszenie świadomości społecznej w dziedzinie jąkania oraz zwrócenie uwagi na skalę tego problemu. Organizatorami konferencji byli: Wydział Filologiczny oraz Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; Studia Podyplomowe Kwalifikacyjne Logopedii i Medialnej Emisji Głosu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach; Specjalistyczne Centrum Terapii Jąkania w Wodzisławiu Śląskim; Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Logopedycznego w Lublinie; Śląski Oddział Polskiego Towarzystwa Logopedycznego w Katowicach.

Zorganizowane po raz pierwszy w marcu 2009 r. przez podyplomowe studia Logopedyczne Dni Uniwersytetu Śląskiego® także przeszły już do tradycji naukowych wydarzeń uczelni. Logopedyczne Dni Uniwersytetu Śląskiego stały się wydarzeniem prestiżowym, w którym specjaliści dzielą się nie tylko wiedzą teoretyczną, ale przede wszystkim spostrzeżeniami wynikającymi z praktycznej pracy z pacjentem. Adeptom i słuchaczom logopedii ukazują możliwość interdyscyplinarnego podejścia do problemu szeroko pojętych zaburzeń mowy oraz wskazują konieczność ciągłego poszerzania wiedzy i doskonalenia terapeutycznego warsztatu.

Harmonogram LogUŚ® obejmuje organizowaną co roku Interdyscyplinarną Naukową Konferencję Logopedyczną z cyklu Teoretyczne i praktyczne aspekty współczesnej logopedii, warsztaty naukowo-szkoleniowe prowadzonych przez znakomitych specjalistów z zakresu niemal wszystkich gałęzi logopedii oraz bezpłatne logopedyczne konsultacje.

W latach 2009–2014 konferencyjne obrady uświetnili swoją obecnością prelegenci o specjalnościach logopedycznych, medycznych, psychologicznych, pedagogicznych oraz lingwistycznych z Polski i za granicy[1]. Logopedyczne Dni UŚ – głęboko osadzone w tradycjach dyscypliny – łączy idea zjednoczonego naukowego środowiska, które poszukuje nowych sposobów rozwiązywania problemów związanych z komunikacyjnym funkcjonowaniem dzieci, młodzieży oraz dorosłych z zaburzeniami mowy o różnej etiologii.

O wciąż rosnącym zainteresowaniu Logopedycznymi Dniami Uniwersytetu Śląskiego świadczy zwiększająca się z roku na rok skala tego przedsięwzięcia, które przyciąga – obok przedstawicieli polskich i zagranicznych placówek oraz ośrodków naukowych – coraz większe rzesze słuchaczy zainteresowanych problemami mowy i komunikacji. Dzięki bardzo szerokiemu wachlarzowi zagadnień poruszanych w czasie konferencji każdy uczestnik odnajduje treści jego interesujące i jemu przydatne.

Piąte logopedyczne uniwersyteckie dni stanowiły wyjątkowy splot jubileuszy. W 2013 roku czterdziestolecie swojego istnienia obchodził Wydział Filologicznego, w ramach którego już od dwudziestu lat są prowadzone podyplomowe studia logopedyczne. Ponadto wyjątkową okazją do świętowania stała się inauguracja działalności Centrum Logopedii i Audiodeskrypcji. Nowo powołana jednostka Wydziału Filologicznego realizuje zadania społecznie wrażliwe, ukierunkowane na wspieranie dzieci, młodzież, dorosłych oraz osób starszych dotkniętych różnego rodzaju wadami mowy, słuchu i wzroku. W zakresie działalności Centrum Logopedii i Audiodeskrypcji są realizowane kursy oraz szkolenia o tematyce ściśle związanej z profilem działalności Centrum. Oferta szkoleń i kursów została skierowana między innymi do obecnych słuchaczy oraz absolwentów Studiów Podyplomowych Kwalifikacyjnych Logopedii i Medialnej Emisji Głosu a także pedagogów, lekarzy, terapeutów oraz rodziców/opiekunów osób dotkniętych różnego rodzaju dysfunkcjami i trudnościami w zakresie porozumiewania się. Oferta dydaktyczna obejmuje zagadnienia umożliwiające rozszerzanie kompetencji i umiejętności nabytych m.in. w trakcie studiów, a nade wszystko wpisuje się w przestrzeń potrzeb społeczno-gospodarczych.

Podczas konferencji w ramach V Logopedycznych Dni Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach została przedstawiona naukowa sylwetka prof. dr hab. med. Grzegorza Opali, który patronuje neurologopedycznej specjalności prowadzonej w ramach podyplomowych studiów logopedycznych w Uniwersytecie Śląskim. Honorowy naukowy patronat nad nowo powstałą specjalnością z zakresu surdologopedii objął prof. dr hab. med. Henryk Skarżyński, założyciel i dyrektor Światowego Centrum Mowy Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu i Mowy. Natomiast specjalności logopedycznej patronuje nestor polskiej logopedii, prof. dr hab. Stanisław Grabias z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Przestrzeń interdyscyplinarnych obszarów logopedii opisywana jest w powołanym w 2010 r. czasopiśmie „Logopedia Silesiana”, które w swoich założeniach ma być naukowym forum sprzyjającym zarówno rozwijaniu logopedycznej nauki, jak i upowszechnianiu logopedycznej kultury. Celem periodyku jest prezentowanie dokonań i przemyśleń współczesnych terapeutów mowy i języka z kraju i zagranicy oraz promowanie logopedycznego dorobku osób współpracujących od kilkunastu lat z prężnie działającymi podyplomowymi studiami logopedii na Uniwersytecie Śląskim. Środowisko Uniwersytetu Śląskiego potrzebowało bowiem periodyku, który prezentowałby pokłosie wieloletniej wymiany wiedzy i doświadczeń między przedstawicielami myśli logopedycznej z kraju i zagranicy zjednoczonymi wspólną ideą terapii mowy oraz opisu zaburzeń mowy i języka.

W latach 2010-2013 razem z Uniwersytetem im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie reprezentowaliśmy Polskę w unijnym projekcie dla podniesienia standardów i jakości programów kształcenia logopedów w Europie NetQuesfor Speech and Language Therapy Educationin Europe koordynowanym przez CPLOL ( Comité de Liaison des Stałe Orthophonistes-Logopèdes de l'Union Européenne –Stały Komitet UE i Terapeutów Mowy Język / Logopedists).

Projekt NetQues (www.netques.eu) zrzeszał 65 partnerów reprezentujących wszystkie 27 państw członkowskich UE oraz partnerów z Liechtensteinu, Norwegii ikraje kandydujące – Islandię oraz Turcję i został powołany do realizacji z myślą integracji europejskiej terapeutów mowy i języka, celem wypracowania wspólnego źródła wiedzy i korzystania z doświadczeń zawodowych autorytetów z zakresu logopedii z różnych krajów zrzeszonych w projekcie.

Jednym z głównych celów projektu NetQues było stworzenie programowych ram dla logopedycznego kształcenia na poziomie kształcenia uniwersyteckiego, który uwzględniałby pełny model zaburzeń mowy i łączył w sobie wiedzę o zaburzeniach mowy konieczną dla specjalisty terapii mowy i języka (standardy jakości w edukacji i terapii mowy w całej Unii Europejskiej oraz wymiany dobrych praktyk). Projekt NetQues poza dążeniem do wypracowania wspólnych rozwiązań w dziedzinie: kształcenia, uzyskiwania licencji zawodowych oraz uznawania dyplomów oraz kwalifikacji zdobytych za granicą, określania statusu zawodowego (uregulowaniach zasad prawnych zawodu logopedy w krajach Unii Europejskiej), zmierzał do wypracowania zasad nadawania stopnia akademickiego logopedy.

Podkreślić wypada, iż naukowe wydarzenia oraz badawcze i terapeutyczne działania Centrum Logopedii i Audiodeskrypcji w Uniwersytecie Śląskim wyznacza kilkudziesięcioletnia tradycja logopedycznych studiów podyplomowych, wnosząc do poznania bogactwa i złożonego charakteru dyscypliny nie tylko teoretyczne ustalenia, ale również empiryczne dane, które potwierdzają słuszność jej interpretacyjnych podstaw oraz metodologicznych założeń dotyczących:

  • ukazywania konieczności współdziałania różnych dyscyplin naukowych dla potrzeb rozwoju interdyscyplinarnych naukowych badań nad trudnościami w porozumiewaniu się językowym;
  • opracowywania metod usprawniania komunikacji językowej u osób z zaburzeniami mowy bez względu na rodzaj patomechanizmu zaburzeń;
  • weryfikowania podstaw teoretycznych i sposobów stosowania diagnozy i terapii wykorzystywanych przez logopedów praktyków;
  • przedstawiania wyników badań mechanizmów rozwoju komunikacji językowej i patomechanizmów jej zaburzeń oraz ich związku z trudnościami w porozumiewaniu się;
  • ustalania zakresu współdziałania logopedów i specjalistów innych dziedzin nauki: językoznawców, lekarzy, psychologów, psycholingwistów, pedagogów, fizjoterapeutów w diagnozowaniu oraz terapii osób z zaburzeniami mowy, czytania i pisania;
  • opisywania deficytów językowych i pozajęzykowych oraz ukazywania zakresów ich współwystępowania u osób z dysfunkcjami mózgu oraz u dzieci z opóźnionym i zaburzonym rozwojem językowym;
  • ukazywania problemów diagnozy różnicowej i jej wagi dla wczesnego rozpoznania opóźnień i zaburzeń w rozwoju porozumiewania się językowego;
  • ukazywania i oceny narzędzi diagnostycznych służących do ustalania rodzaju i zakresu trudności w porozumiewaniu się językowym.

 

[1]Programy konferencji w latach 2009-2012 są dostępne na stronie www.logopedia.us.edu.pl. Organizatorami Logopedycznych Dni UŚ są Dziekan Wydziału Filologicznego oraz Studia Podyplomowe Kwalifikacyjne Logopedii i Medialnej Emisji Głosu. Warto nadmienić, że w latach 2009-2011 konferencje miały międzynarodowy charakter. Współorganizował Śląski Oddział Polskiego Towarzystwa Logopedycznego (ŚO PTL). Drugą i trzecią konferencję (lata 2010-2011 r.) wspierała Katedra Edukacji Muzycznej i Arteterapii Uniwersytetu Śląskiego wraz z ŚO PTL. W ostatnich dwóch latach partnerem był ŚO PTL.

©2012 Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego   webmaster